سرما و ورزش

پاره اي از ورزشها ،چون  اسكي ،اسكيت روي يخ و حتي بعضي از مسابقات فوتبال در هواي سرد برگزار مي گردد. با اين حال به دو دليل زير قرارگرفتن در معرض سرما عموماً مشكل جدي به بار نمي آورد:

1)    پوشش مناسبي كه افراد جهت حفظ حرارت بدن به تن مي كنند .

2)     افزايش حرارت بدن كه در نتيجه انجام تمرينات ورزشي ايجاد مي شود.

 لذا با توجه به كوشش كافي جهت جلوگيري از تلف شدن گرماي بدن و حركات ورزشي جهت توليد گرماي بيشتر بدن ، اثرات قرار گرفتن در برابر سرما در طول انجام برنامه هاي ورزشي چندان احساس نمي شود . بنابراين در اينجا موارد مختصري از مواجه شدن با سرما ضرورت پيدا مي كند.

پاسخهاي فيزيولژيكي نسبت به سرما

    سرما ، ضمن اينكه پوست را خنك مي كند،  سبب انقباض عروقي جلدي شده كه بطور قابل توجهي به كاهش جريان خون  دست و پا  مي انجامد ولي جريان خون سر ثابت مي ماند . اين كاهش جريان خون بر روي كل بدن تاثير مي گذارد . با توجه به اينكه جريان خون سر ثابت مي ماند اگر در يك روز سرد سر را نپوشانيم ،مقداري زيادي حرارت از طريق تشعشع دفع    مي گردد. با كاهش حرارت محيط خارجي   بدن ، جريان خون بيشتري با فشار به طرف داخل بدن رانده مي شود (از طريق انقباض عروق ) تا درجه حرارت اعضاي حياتي بدن چون مغز ، كبد   وكليه ها را در حد مناسب حفظ نمايد . اين عمل سبب كاهش بيشتري در درجه حرارت پوست  و بويژه در اندامهاي دست و پاها (محلي كه داراي سطح وسيعتر بوده و انگشتان دست و پا از طريق تشعشع ،گرماي خود را بسهولت از دست مي دهند) ، مي گردد . به اين دليل است كه در سرماي شديد ،يخ زدگي (انجماد واقعي نسوج )غالباً پنجه هاي پا ،انگشتان دست وگوش ها  را مورد حمله قرار مي دهد . باور عمومي بر آنست كه درآب و هواي فوق العاده سرد به دليل تنفس هواي سرد ممكن است ريه ها يخ بزند . در حال حاضر شواهد  علمي تاييد كننده نظريه مذكور نيست  . با اين حال ،تاييد      مي گردد كه مواجه شدن با آب و هواي فوق العاده سرد مي تواند سبب   سرمازدگي تقريباً سريعي در نواحي پوشيده نشده گردد. مثلاً در ماههاي سرد زمستان ،اگر چه ريه ها دچار سرمازدگي نمي شوند ،ليكن صورت و دستهاي بدون پوشش ممكن است به آن دچار گردد.

حركات ورزشي در سرما

 مواجه شدن با سرما سبب جمع شدن پوست و لرزش بدن شده و اين لرزش سوخت و ساز بدن را تا50 در صد افزايش داده كه به نوبه خود براي بدن گرما توليد مي كند . از طرفي تمرينات ورزشي ممكن است سوخت و ساز را به ميزان 700 درصد افزايش داده كه 75 در صد آن در اختيار گرماي بدن قرار  مي گيرد .

لباس ويژه آب و هواي سرد

لباس آب و هواي سرد به منظور عايق دار كردن سطح پوست نسبت به هواي خارج طراحي شده است . تاثير عايق دار كردن چنين لباسهايي مربوط به نوع جنس لباس نبوده بلكه مربوط به ضخامت آن مي باشد .كرك (بخش نرم زير بال پرندگان) در تهيه لباسهاي زمستاني معروف است ،چرا كه ضمن سبك بودن نسبي، داراي ضخامت لازم نيز مي باشند . در مورد كسانيكه در اردوها بسر مي برند استفاده از كيسه هاي خواب پر شده از كرك پرندگان كه قابل فشردگي و جمع شدن بوده و در نتيجه  حد اقل فضاي لازم را اشغال مي كند مفيد مي باشد، همچنين خاصيت ارتجاعي (سهولت فشردگي و انبساط) با دفع رطوبت بدن به حفظ خشك بودن كرك كمك    مي كند. . بايد به انجام حركاتي در اطراف خود بپردازيم ،در صورتي كه در محل محدودي به سر مي بريم ،بايد از تمرينات ايزومتريك بهره گيريم .فعاليت  بايد متناسب با حفظ حرارت بدن بوده و به ميزاني نباشد كه به عرق بيفتيد .تعريق منجر به تر شدن لباسها شده و لباس تر سبب دفع حرارت بدن به خارج مي شود . به همين دليل است كه شخص تمرين كرده بايد پس از تر شدن لباسها ي خود را (بويژه جورابها و دستكش ها) عوض كند . در صورتيكه فعاليت شما آنقدر شديد باشد كه نمي توان از عرق كردن بدن جلوگيري كرد ،لباسهاي خود را  در حين تمرين آزاد و شل كنيد تا اجازه دفع حرارت و رطوبت داده شود . با برداشتن كلاه ، سر  شما  مي تواند نقش يك رادياتور بسيار خوب را بازي كند.